پرسش های متداول


سوال :

 ایا اگر شاهد پس از شهادت (علی رغم اینکه شهادت او درست بوده) می تواند از دادگاه بخواهد که شهادت او را در نظر نگیرند واصطلاحا کان لم یکن فرض کنند.؟

پاسخ به این سوال مثبت است و براساس ماده ۱۳۱۹  قانون مدنی : درصورتی که شاهد از شهادت خود رجوع کند به شهادت او ترتیب اثر داده نمی شود. البته اگر بر دادگاه محرز شود که رجوع شاهد از شهادت به دلیل تهدید یا سایر موارد این چنینی بوده و شاهد به این کار مجبور شده است شهادت او موثر واقع می شود.

سوال :

سوگند استظهاری چیست؟

هر گاه خوانده دعوا یعنی کسی که دعوا بر علیه او اقامه شده میت باشد وفوت کرده باشد خواهان یا مدعی باید علاوه بر دلایل خود سوگند یاد کند.

سوال :

سوگند بَتّی چیست؟

سوگند بتی یا سوگند قاطع دعوا سوگندی است که براساس آن ادعای مدعی ثابت یا ساقط می شود. به عبارت بسیار ساده با این سوگند تکلیف دعوا یکسره می شود ودادگاه بر اساس آن مبادرت به صدور رای می کند. به عنوان مثال فرض  کنید شخصی به کسی پولی قرض داده باشد و هیچ سند یا شاهدی هم نداشته باشد و از دادگاه درخواست نماید که طرف او را سوگند دهد. بدیهی است دراین صورت اکر طرف دعوا سوگند بخورد که پولی نگرفته دعوا مدعی یعنی شخص قرض دهنده  رد می شود و اگر سوگند نخورد دادگاه سوگند را به مدعی رد می کند. یعنی به خود شخص مدعی می گوید قسم بخور که به او پول داده ای که دراین صورت با سوگند مدعی دادگاه به نفع او رای خواهد داد. در مقابل این اصطلاح سوگند تکمیلی قرار دارد. سوگند تکمیلی همچنان که از نامش پیداست به منظور تکمیل کردن دلیل دیگری مثلا شهادت شهود به کار میرود.

سوال :

جرم ترک انفاق چیست؟

بر اساس ماده 53 قانون حمایت خانواده : هر کس با داشتن استطاعت مالی نفقه زن خود را در صورت تمکین او ندهد

 یا از تادیه نفقه سایر اشخاص واجب النفقه امتناع کند به حبس تعزیری درجه شش( شش ماه تا دوسال) محکوم می شود.

البته باید توجه داشت مراد از زن دراین ماده همسر دایمی فرد است.چرا که براساس قانون مدنی در ازدواج منقطع زوج تکلیفی به پرداخت نفقه ندارد.

همچنین نکته دیگری که لازم است به آن پرداخته شود این است براساس نظریه مشورتی تنها نفقه حالّ قابلیت مجازات دارد وعدم پرداخت نفقه گذشته فاقد وصف مجرمانه است. دراین حالت(عدم پرداخت نفقه گذشته) زوجه تنها میتواند اقدام به دادخواست مطالبه نفقه برابر قوانین دادرسی مدنی نماید.

سوال :

 آیا اگر بعد از صدور رای وقطعی شدن آن مشخص شود شاهدی که رای براساس شهادت او صادر شده دروغ گفته و این موضوع ثابت شود می توان از طریق اعاده دادرسی اعتراض نمود ورای را فسخ کرد؟

باید گفت اعاده دادرسی یکی از طرق فوق العاده(استثنایی) اعتراض به آرای دادگستری می باشد ودر صورتی مورد پذیرش دادگاه  قرار می گیرد که دادگاه بدوا یکی از جهات مصرح در بند های هفت گانه ماده ۴۲۶ را احراز نماید که دراین صورت با صدور قرار قرار قبولی اعاده دادرسی وقت رسیدگی نیز تعیین می کند.

اما واقعیت امر این است که گواهی کذب در هیچ یک از موارد مصرحه در ماده فوق نیامده است.  از طرفی چون اعاده دادرسی یک شیوه استثنایی اعتراض به رای نیز محسوب می شود جهات مندرج در ماده  ۴۲۶ نیز را نمی توان با تفسیر موسع گسترش داد. البته باید توجه داشت که اگر حیله وتقلب طرفی که گواهی کذب به نفع او داده شده است درگرفتن گواهی کذب از شاهد مشخص گردد می توان  این مورد را از مصادیق بند ۵ ماده فوق الذکر دانست.

همچنین می توان بر اساس قواعد مسئولیت مدنی بر علیه گواه مزبور و حتی طرف دعوا که گواهی به نفع او تمام  شده دعوای جدا گانه ای مطرح نمود.

سوال :

اگر شاهد در دادگاه دروغ بگوید چه مجازاتی دارد؟

گواهی دروغ از دو منظر قابل بررسی است. نخست از جهت موضوع کیفری و دوم از نظر آثاری که در دعوای حقوقی دارد. از طرفی دروغ گفتن نزد مقامات رسمی مطابق ماده 650 تعزیرات   جرم محسوب میشود(سه ماه و یک روز تا دو سال حبس و یا یک میلیون و پانصد هزار تا دوازده میلیون ریال جزای نقدی) از سوی دیگر مطابق ماده ۱۳۱۹ قانون مدنی اگر ثابت شود که که گواه بر خلاف حقیقت شهادت داده است به شهادت او ترتیب اثر داده نمی شود. در این حالت اگر دادگاه هنوز به مرحله صدور رای نرسیده باشد بدون در نظر گرفتن مفاد شهادت مبادرت به صدور رای خواهد نمود واگر رای صادر شده باشد و کذب شهادت مشخص شود بر اساس قاعده فراغ دادرس قاضی دادگاه بدوی نمی تواند تغییری در مفاد رای دهد و تنها باید راه ممکن تجدید نظر خواهی و احتمالا فرجام خواهی  خواهد بود

سوال :

 گاهی گواهان به دلیل رودر بایستی نمی توانند  مطالب خود را صریحا بیان کنند. آیا قانون در این خصوص راه کاری اندیشیده است.؟

مطابق ماده ۲۳۵ قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه گواهی هر گواه را بدون حضور گواه هایی که گواهی نداده اند استماع می کند و بعد از ادای گواهی می تواند از گواه ها مجتمعا تحقیق نماید. حتی به موجب ماده ۲۳۷ همان قانون نیز دادگاه میتواند برای اینکه آزادی گواه بهتر تامین شود گواهی او را بدون حضور اصحاب دعوا استماع نماید.

البته دراین صورت پس از ادای گواهی باید بلافاصله اصحاب دعوا را از اظهارات گواه مطلع سازد

همچنین اظهارات گواه باید عینا در صورت مجلس قید شود وبه امضا یا اثر انگشت او برسد.

سوال :

آیا شاهد در دادگاه الزاماً باید سوگند بخورد؟

براساس قوانین موجود چنین الزامی از مواد قانونی استنباط نمی شود . مطابق ماده ۲۳۹ قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه نمی تواند گواه را به ادای گواهی ترغیب یا از آن منع کند یا او را دربیان مطالب کمک نماید. بلکه فقط مورد گواهی را طرح نموده و اورا در بیان مطالب خود آزاد می گذارد.  در فقه امامیه هم سوگند دادن شاهد امری ضروری نیست. براساس تبصره ماده ۲۳۶ هم درصورتی که احقاق حق متوقف به گواهی باشد و گواه حاضربه اتیان سوگند نشود الزام به آن ممنوع است.پس نتیجه می گیریم که در حال حاضر شاهد در اظهار نظر خود الزامی به اتیان سوگندندارد. مگر اینکه شاهد دارای شرایط لازم در قانون برای ادای شهادت نباشد که دراین صورت دادرس اظهارات او را صرفا برای تکمیل اطلاعات می شنود و تکلیفی در پذیرش ان ندارد.

سوال :

آیا دادگاه میتواند راساً و بدون درخواست یکی از طرفین دعوا کسی را به عنوان شاهد احضار کند؟

هر چند شاید در بادی امر و بر اساس ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی به نظر برسد که قاضی برای کشف حقیقت میتواند هر اقدامی از جمله احضار شاهد را انجام دهد،اما مطابق نظرنویسندگان حقوقی ورویه موجود در حال حاضر استماع شهادت شهود مستلزم استناد مدعی به گواهی گواهان است.

سوال :

.آیا در دعوای حقوقی یا مدنی دادگاه میتواند راسا شاهد را جلب یا احضار کند؟

در قانون قدیم آیین دادرسی مدنی و ذیل ماده ۴۰۹ آمده بود هر گواهی که مطابق قانون احضار شده باشد ولی در روز جلسه حاضر نشود مجددا احضار میشود و اگر دفعه دوم  حاضر نگردد دادگاه میتواند او را جلب نماید.

این ماده در قانون جدید آیین دادرسی مدنی وجود ندارد ودرحال حاضر جلب شاهد در دعاوی  حقوقی امکان ندارد . اما دردعاوی کیفری شاهد همچنان مطابق گدشته احضار میشود و دربرگ احضاریه قید میشود نتیجه عدم  حضور جلب خواهد بود.

سوال :

آیا چون وکالت عقد جایز است وکیل در هر شرایطی می تواند استعفا دهد و یا موکل می تواند وکیل خود را عزل کند؟ 
 

درست است که عقد وکالت عقدی است جایز و اصولاً طرفین پرونده یعنی وکیل یا موکل می‌توانند هر وقت که اراده کنند آن را به هم بزنند. 
به عبارتی وکیل میتواند در پرونده استعفا دهد و موکل نیز می تواند او را عزل نماید اما باید بدانیم در مواردی این اختیار با محدودیت هایی مواجه می شود از جمله اینکه استعفای وکیل باید در زمانی انجام شود که موکل  وقت کافی برای تعیین و انتخاب وکیل دیگری داشته باشد زیرا بر اساس ماده ۴۳ قانون آیین دادرسی مدنی: (عزل یا استعفا یا تعیین وکیل جدید باید در زمانی انجام شود که موجب تجدید یا تأخیر جلسه دادگاه نگردد در غیر این صورت دادگاه به علل مزبور جلسه را به تاخیر نمی اندازد) 
شاید این سوال مطرح شود  که اگر وکیل قبل از جلسه دادگاه استعفا دهد و موکل به واسطه این استعفا در دعوا شکست بخورد موکل چه اقدامی میتواند انجام دهد ؟ 
باید بدانیم که مطابق ماده ۳۶ قانون وکالت مصوب سال ۱۳۱۵ استعفای وکیل در چنین شرایطی ممنوع است و اگر وکیلی در چنین شرایطی استعفا دهد مستوجب مجازات انتظامی درجه ۴ می باشد و موکل می تواند پس از محکوم کردن وکیل علیه او دعوای خسارت  اقامه کند 
 

سوال :یکی از اعضای ساختمان ما در شهرک گردوی اراک در قسمت در ورودی واحد خود با گچ و سیمان طرح گل و مرغ ایجاد کرده است که جلوه بدی دارد و همه اعضای ساختمان با آن مخالفند . وقتی به ایشان اعتراض کردیم ایشان گفت این قسمت ملک خصوصی من است و اختیار آنرا دارم . آیا با وجودی که جلوی در ورودی ایشان محل تردد است و موجب ناراحتی سایر افراد ساختمان شده است راهکاری وجود دارد ؟

راه حل مشکل شما در ماده ۹ قانون تملک آپارتمانها منعکس شده است. اما به طور خلاصه عرض می شود که هیچ یک از مالکان ساختمان حق ندارد بدون موافقت سایر مالکان تغییراتی در محل در یا شکل در یا سردر یا نمای خارجی قسمت اختصاصی خود که درمعرض دید عموم قرار دارد بدهد. در صورت تخلف می توان با راهکارهای مندرج در قانون تملک آپارتمانها و آئین نامه اجرایی آن اقدام لازم را انجام داد.

سوال :

ما دریک آپارتمان ۵ واحدی در شهر اراک زندگی می کنیم که متاسفانه این ساختمان به دلیل گود برداری های اطراف و قدمت سازه وضعیت مناسبی از نظر ایمنی ندارد. همه اعضای ساختمان توافق کرده ایم که ساختمان را بکوبیم و از نو بسازیم ولی یکی از مالک ها که پیر زن سن بالایی است می گوید من نه حوصله دارم نه پول. سوال من است که آیا در این شرایط راه کار قانونی وجود دارد یا خیر و اینکه در شهر اراک وکیلی وجود دارد که این کار را انجام دهد ؟

بر اساس ماده ۱۳ قانون تملک آپارتمانها راه کار خوبی برای شما پیش بینی شده است. بر اساس این ماده چنانچه عمر مفید ساختمان به پایان رسیده باشد یا به هر دلیل دیگری دچار فرسودگی شده باشد به نحوی که بیم خطر مالی یا جانی برود اکثریت مالکان ساختمان می توانند پس از اخذ نظرسه نفر از کارشناسان رسمی دادگستری و تقدیم دادخواست به دادگاه با عنوان: «موافقت با درخواست تجدید بنای ساختمان و...» نسبت به تخریب و تجدید بنا اقدام نمایند. برای یکی از مالکان که با تجدید بنا موافق نیست باید مسکن استیجاری مناسب تهیه شود . سایر شرایط و جزئیات در ماده ۱۳ قانون تملک آپارتمانها وجود دارد که می توانید مطالعه بفرمائید. به نظرمیرسد این موضوع توسط هر یک ازوکلای عضو کانون وکلای دادگستری شهر اراک قابل انجام باشد.

سوال :اموال خالصه یا زمین های خالصه چه زمین هائی هستند ؟

اموال خالصه اصطلاح خاصی است که در ماده ۱ قانون راجع به واگذاری زمین به تحصیلکرده های کشاورزی مصوب دی ماه ۱۳۳۸ به کاررفته است. مطابق آنچه دکتر لنگرودی در ترمینولوژی حقوق آورده اند : «مال غیر منقولی است که دولت آن را مانند یک مالک خصوصی مالک است. در مقابل ملکی که جزء مشترکات عمومی است مانند زمین خیابان‌، وپارک شهرو میدانهای عمومی ونیز درمقابل اراضی ای که ملک اختصاصی اشخاص می باشد استعمال می شود.» به عبارتی دولت دو نوع اموال در اختیار دارد. اموالی که ملک اختصاصی اوست مانند ساختمانی که از اشخصاص خریده است وطبیعتا دولت مثل هر شخص دیگر مالک آن است. به این اموال «اموال دولتی» هم می گویند. اموال دیگری هم هستند که دولت به تعبیر ماده ۲۶ قانون مدنی «به عنوان مصالح عمومی و منافع ملی در تصرف دارد» که قابل تملک خصوصی هم نیست از قبیل خیابان ها وپارک ها و ... که اصولاً به آنها «اموال عمومی» گفته می شود. به نظر میرسد در یک عبارت کوتاه بتوان گفت: اموال خالصه همان اموال غیر منقول دولتی است.

سوال :

من پیمانکار ساختمان هستم و سال گذشته با یک خانم سالمند قرارداد مشارکت بستم تا خانه او را بسازم و از ۴ واحد ، 2 واحد را به او بدهم و 2 واحد هم برای خودم بردارم. متاسفانه به واسطه تورم بی سابقه سال گذشته و افزایش نرخ مصالح و... با ایشان به اختلاف خوردم و کار ما به دادگاه کشید.

سوالی که دارم این است برای جبران خسارت های وارده و با توجه به اینکه من در قرار داد مشارکت در خصوص نحوه مالکیت پارکینگ واحد ایشان هیچ تعهدی نداده ام آیا می توان واحد های ایشان را بدون پارکینگ تحویل دهم و درعوض برای هر یک از واحدهای خودم دو پارکینگ در نظر بگیرم ؟

به نظر میرسد براساس قانون تملک آپارتمانها و آیین نامه اجرایی آن پارکینگ و انباری جزو قسمت های اختصاصی ملک محسوب میشود ومالک آپارتمان نمی تواند آنرا به شخص دیگر انتقال دهد. 

اصولاً اداره ثبت اسناد هم هنگام صدور سند چنانچه با این وضعیت مواجه شوند از صدور سند امتناع خواهند کرد. چرا که پارکینگ و انباری جزء لوازم و متعلقات ساختمان محسوب می شود و انتزاع آن از ساختمان قانوناً صحیح نیست حتی اگر خود مالک به این کار رضایت دهد.

سوال :من و شوهرم به اختلاف خورده ایم و نهایتاً کارمان به جدایی کشیده و من الان به خانه پدرم در اراک آمده ام . پدرم برایم وکیلی گرفته تا حقوق قانونی خود را مطالبه کنم . امروز پدرم گفت آقای وکیل گفته اخیرا نمی توان مهریه را از طریق دادگستری مطالبه کرد وباید به اجرای ثبت مراجعه کنیم که ظاهرا فقط از آن طریق میتوان اموال شوهرم را توقیف کرد که ایشان هم در حال حاضر اموال خود را پنهان کرده و مالی ندارد.آیا واقعا در حال حاضر شرایط دعوای مهریه همین طوراست ؟

بله همین طور است . اخیراً متاسفانه براساس یک بخشنامه محاکم از پذیرش دادخواست مهریه استنکاف می کنند و عنوان می شود که تنها راه قانونی برای مطالبه مهریه در حال حاضر تقاضای صدور اجرائیه از دفتر اسناد رسمی و پیگیری آن از طریق اجرای ثبت است.

سوال :من زنی 50 ساله هستم که 10 سال قبل شوهرم فوت کرده و مستمری بیمه تامین اجتماعی به من و دخترم پرداخت میشود. اخیرا مردی از من خواستگاری کرده است. تنها ترس من این است با این ازدواج حقوق قبلی من هم قطع شود؟ آیا واقعا همین طور است.

بر اساس بند ۱ ماده 48 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 زوجه دائم متوفی از حقوق وظیفه یا مستمری وی برخوردار است و ازوداج وی مانع دریافت حقوق مذکور نیست ودر صورت فوت شوهر بعدی و تعلق حقوق به زوجه در اثر آن بیشترین مستمری ملاک عمل است.

سوال :پدرمن سالها قبل فوت کرده است و مستمری ایشان به من و مادرم پرداخت می شود. سوال من این است که این مستمری تا چه زمانی به من پرداخت می شود؟

اگر شما اولاد ذکور (پسر) باشید تا هجده سالگی و پایان تحصیلات عالیه می توانید از این حقوق استفاده کنید مگر اینکه دچار بیماری خاصی باشید که دراین صورت تا زمانی که آن بیماری وجود دارد این حقوق به شما پرداخت میشود. اما در مورد دختران تا زمانی که شوهر نکرده اند یا شاغل نشده اند این مستمری برقرار است.

سوال :اخیرا متوجه شدم همسرم با خانمی در ارتباط است . بعد از پیگیری متوجه شدم اون خانم متاهل هستند . من هم ایشون را تهدید کردم و بعد هم اومدم خونه پدرم . حالا سوال من این است که آیا با ترک منزل ، مهریه من از بین میره ؟ همسر من الان چه اقدامی می تواند انجام دهد ؟

با ترک منزل حقوق قانونی شما از جمله مهریه ازبین نمی رود. بلکه تنها از دریافت نفقه محروم می شوید. احتمالا شوهر شما دادخواست الزام به تمکین خواهد داد. یعنی از دادگاه می خواهد که شما به خانه برگردید. حتی با وجود این حکم هم شما الزامی ندارید که به خانه شوهر برگردید. بلکه همانطورکه دربالا ذکر شد تنها از دریافت نفقه محروم می شوید. در مقابل شما هم حق دارید بابت مهریه و اجرت المثل به طرفیت شوهرتان دادخواست بدهید.

سوال :بعد از اینکه شوهرم به پرداخت مهریه محکوم شد دادخواست اعسار داد که دادگاه هم او را به هر شش ماه یک سکه محکوم کرد. بعد پرداخت تنها یک سکه ایشان مجددا دادخواست با عنوان تعدیل اقساط به دادگاه داده است. آیا با وجودی که قبلا دادگاه در خصوص میزان اقساط ایشان رای صاده کرده است دادخواست جدید ایشان وجاهت قانونی دارد؟

رای دادگاه درخصوص اعسار بر اساس شرایط همسر شما در آن زمان صادر شده است.با توجه به اینکه وضعیت اشخاص از نظر مالی در طول زمان متغیر است چنانچه شوهر شما بتواند اثبات کند که شرایط او نسبت به گذشته(زمان صدور رای سابق) تغییر کرده است این موضوع در دادگاه رسیدگی خواهد شد واگر اثبات شود دادگاه میزان اقساط را کمتر می کند. مثلا ممکن است او را به هر 10ماه یک سکه یا کمتر یا بیشتر محکوم کند.

سوال :مهریه من پانصد سکه بهار آزادی است اما من شنیده ام قانوناً بیشتر از 110 سکه نمی توان مطالبه کرد . اگر ممکن است من را راهنمایی بفرمایید .

میزان مهریه شما دقیقا همانی است که درعقد نامه ذکر شده است. اما باید بدانیم پس از محکومیت زوج به مهریه اصولا زوج مبادرت به طرح دعوای اعسار از پرداخت مهریه می کند. دراین حالت معمولا دادگاه ها بر اساس میزان توانایی زوج اورا محکوم به پرداخت اقساط می کنند. اگر زوج از پرداخت اقساط خود داری کند زوجه میتواند او را بازداشت کند و تا زمانی که زوج بدهی خود را پرداخت نکرده است در بازداشت می ماند. نکته ای که وجود دارد این است که اگرزوج تا ۱۱۰ سکه را به صورت اقساطی پرداخت کند دیگر زوجه نمی تواند او را بابت عدم پرداخت اقساط بازداشت کند و تنها می تواند از وی مالی معرفی کند و آنرا توقیف کند. پس نتیجه می گیریم تا زمانی که زوج 110 سکه از بدهی خود را پرداخت نکرده است ضمانت اجرای آن جلب وبازداشت است. ولی با پرداخت 110سکه تنها اگر اموالی داشته باشد توقیف میشود ونمی توان او را بازداشت وجلب نمود.

سوال :مدتی است که شخصی از طریق تماس تلفنی مزاحم من میشود . اول تصمیم گرفتم او را تهدید کنم که متاسفانه هیچ تاثیری نداشت بعد از پیگیری متوجه شدم که تلفن از یکی از استان های همجوار است . برای طرح شکایت کیفری مزاحمت تلفنی به دادسرا مراجعه کردم اما آنها گفتند چون تلفن از استان همجوار زده شده باید شکایت را در آنجا مطرح کنید حالا تکلیف ما چیست ؟

طبق قاعده حقوقی دعوای کیفری باید در محل وقوع جرم مطرح شود . اما اینکه در موضوع مزاحمت تلفنی محل جرم کجاست اختلاف وجود دارد. دیوان عالی کشور در رای وحدت رویه خود نهایتا محل وقوع جرم را محلی تعیین کرده که به آن تلفن شده است. یعنی اقامتگاه شاکی. شما می توانید با استناد به این رأی شکایت خود را در شهر خود مطرح کنید.

سوال :

پدر ما مدتی مریض بود و در بیمارستان بستری شد برادر بزرگترم در این مدت از او پرستاری می کرد بعدها متوجه شدیم ایشان در همان مدت  با گرفتن اثر انگشت پدر در پای یک سند تمامی اموال پدر را به نام خود کرده است. سوال من این است نزدیکترین راه وسریعترین راه برای احقاق حقوق ورثه در این خصوص را معرفی بفرمایید .

برادر شما مرتکب جرم سوء استفاده از ضعف نفس اشخاص موضوع ماده ۵۹۶ قانون تعزیرات شده است که مجازات آن ۶ ماه تا دو سال حبس است و اگر مشمول کلاهبرداری گردد یک تا هفت سال حبس دارد . نیاز به پیگیری و شکایت فوری دارد.

سوال :

مدتی برای شخصی مشغول به کار بودم و برای حسن انجام کار یک چک ضمانت تحویل ایشان داده بودم با این که مدت قرارداد من تمام شده و هیچ خسارتی به ایشان وارد نکرده ام ایشان چک من را برگشت زده و مبلغی هم از حساب من برداشته است ، آیا اقدامی می توانم انجام دهم ؟

عمل ایشان مشمول جرم خیانت در امانت است ، قابل پیگیری در دادسرا و دادگاه کیفری محل وقوع جرم یعنی محل برگشت چک است .

سوال :

خانه ما در یک کوچه بن بست واقع شده وهمسایه هم اتومبیل خود را بدون حفظ حریم همسایگی همیشه در کوچه پارک می کند و بدین طریق باعث زحمت همه شده است . تا بحال بارها به او تذکر داده ایم ولی متاسفانه ایشان هیچ توجهی نمی کند . از نظر قانونی چه راهکاری وجود دارد؟

میتوان علیه همسایه مزاحم ، اقدام به شکایت کیفری مزاحمت و ممانعت از حق نمود .

سوال :

سفته ای از کسی گرفته ام به مبلغ ۴٠ میلیون تومان ، ولی بدهکار سرموعد بدهی اش را پرداخت نکرده و می‌خواهم رو سفته اقدام کنم از چند نفر سوال کردم میگویند باید سفته را واخواست کنی که هم هزینه دارد وهم خیلی طول می‌کشد و منم خیلی سر در نمی آورم . آیا هیچ راه دیگری نیست که سریع تر اقدام کنم ؟

واخواست کردن سفته دارای مزایایی است که قانون گذار برای دارندگان اسناد تجاری در نظر گرفته است ، از جمله این مزایا امکان اخذ تامین خواسته بدون سپردن خسارت احتمالی است که فوق‌العاده اهمیت دارد . اما با این وجود عدم واخواست سفته خللی به این سند وارد نمی کند و دارنده می تواند حتی بدون واخواست سفته هم وجه آنرا مطالبه کند .

سوال :

از شخصی چکی گرفتم برای یک ماهِ بعد و چند روزبعد هم صادر کننده چک فوت کرد . اما با این وجود ایشان مبلغ چک را در حساب خود تامین کرده بود ولی بانک حاضر به  پرداخت مبلغ چک نیست چه کار باید بکنم ؟

با فوت اشخاص رابطه آنها با اموالشان قطع می شود و حساب آنها نیز در بانک با اطلاع بانک مسدود می شود . ولی با توجه به صدور چک توسط متوفی طلب شما از ایشان محرز است ولی چاره ای ندارید جز اینکه به طرفیت ورثه ایشان دعوای مطالبه وجه چک را مطرح کنید .

سوال :

من شنیده ام که دست سارق را باید قطع کرد . چرا درحال حاضر این حکم اجرا نمی شود ؟ 

در حد سرقت همانطور که اشاره کردید باید دست سارق قطع شود . اما سرقتی که مشمول سرقت حدّی باشد دارای شرایطی است که معمولاً همه آنها به سختی در یک سرقت  وجود دارد به همین دلیل غالب سرقت ها ازنوع سرقت تعزیری هستند که دارای مجازاتی غیر از قطع دست است .

سوال :

اخیراً از خانه ما سرقت شده و خیلی چیزها بردن ازجمله تجهیزات ماهواره و همچنین یک اسلحه که به صورت غیر مجاز نگهداری می کردم . 

وقتی سوال  کردم گفتن درمورد اسلحه و تجهیزات ماهواره عنوان سرقت صدق نمی کند چون غیر قانونی بودند . آیا این درست است ؟

علی رغم اینکه نگهداری تجهیزات ماهواره واسلحه بدون مجوز، غیر قانونی است اما عرفاً این اشیاء دارای مالیت هستند وصرف نگهداری غیر مجاز آنها باعث نمی شود که ازعنوان سرقت خارج شوند . 

همچنین غیر ازسرقت جرائم دیگری از قبیل خیانت در امانت و کلاهبرداری نیز در مورد آنها صدق می کند و اگر به امانت نزد کسی باشد و او از استرداد آن امتناع کند یا نسبت به آن رفتاری غیر امانتدارانه ای انجام دهد مرتکب جرم خیانت در امانت شده است .

سوال :

من از شخصی طلب داشتم و مدت ها دنبال  او بودم .  اخیراً متوجه شدم فوت شده و ظاهراً اموالی هم ندارد . سوال من این است که آیا به جای طلبم میتوانم حقوق بازنشستگی ایشان را بابت طلب خودم توقیف کنم ؟

خیر . حقوق بازنشستگی تابع اموال متوفی نیست تا پس از فوت بتوان با آن بدهی متوفی را پرداخت کرد . بلکه تمهیدی است که قانون برای عائله شخص فوت شده و افراد تحت تکفل او در نظر گرفته و قابل توقیف و بازداشت هم نمی باشد .

سوال :

من با شوهرم اختلاف دارم و قصد داریم به صورت توافقی از هم جدا بشیم . آیا می توانم این موضوع را به وکیل واگذار کنم تا تمام مراحل توسط ایشون انجام بشود ؟ همچنین توضیح بدید چقدر زمان می برد ؟

در حال حاضر طلاق توافقی منوط به حضور زوجین در موسسات مشاوره خانواده است واین جلسات هم الزاما با حضور خود زوجین برگزار میشود وحتی به وکیل اجازه حضور نمی دهند . هدف هم این است که شاید دراین جلسات توافقی حاصل بشود ولی در هر صورت این جلسات حدوداً 40 روز طول میکشد و بعد از آن توسط دادگاه  وقت رسیدگی تعیین می شود که دراین مرحله نیازی به حضور طرفین نیست  و وکیل میتواند به نمایندگی از طرف زوجین یا یکی از آنها در دادگاه حاضر شود . معمولاً احکام طلاق توافقی خیلی سریع صادر می شود و طرفین بعد از آن به دفتر طلاق مراجعه می کنند و آن را ثبت می کنند .

سوال :

آیا امکان تقسیم اموال متوفی قبل از اخذ گواهی انحصار وراثت وجود دارد ؟ برای اخذ گواهی انحصار وراثت باید به کجا مراجعه کنیم ؟

الزاماً باید تقسیم اموال بعد از اخذ گواهی انحصار وراثت صورت گیرد در غیر این صورت ورثه جریمه می شوند . شورای حل اختلاف آخرین اقامتگاه متوفی ، صالح برای رسیدگی به درخواست گواهی انحصار وراثت است .

سوال :

همسرمن علیه من دعوای ضرب و شتم و تهدید به قتل مطرح کرده . آیا به من اجازه میدن برم پرونده را مطالعه کنم و از پرونده کپی تهیه کنم ؟ چون شنیدم فقط وکلا حق دارن از پرونده کپی تهیه کننده ! من اطلاعات حقوقی خوبی دارم و اگر پرنده را مطالعه کنم خیلی بهم کمک می‌کنه !

به نظر می‌ رسد مطالعه پرونده و تهیه کپی در مرحله دادسرا علی رغم محرمانه بودن این مرحله از حقوق متهم باشدوکیل . علی ای حال موضوع مورد اختلاف می باشد .

سوال :

آیا اگر کسی بدون اجازه ما به گوشی همراه ما دسترسی پیدا کند و وارد آن شود ، اطلاعات آن را مشاهده کند و یا انتقال دهد قابل پیگیری هست؟

بله ، مطابق ماده ۱ قانون جرائم رایانه‌ای مسیر غیر مجاز به سامانه های مخابراتی و رایانه‌ای جرم محسوب می شود .

سوال :

من چکی دارم که شعبه اصلی آن مربوط به استان هرمزگان است و متاسفانه صاحب چک از پرداخت مبلغ آن استنکاف می کند. سوال من این است اگر بخواهم اقدام قانونی انجام دهم باید از کجا شروع کنم؟

براساس رای وحدت رویه دیوان عالی کشور علی رغم اینکه صدور چک عمل تجارتی محسوب نمی شود ولی از نظر اعتراض و اقامه دعوای تابع دعاوی تجارتی محسوب می شود و شما نیازی نیست برای اقامه دعوا به استان هرمزگان مراجعه نمائید بلکه پس ازبرگشت چک میتوانید در دادگاه همان محلی که چک برگشت شده به طرفیت صاحب حساب با خواسته مطالبه وجه چک اقامه دعوا نمائید.

سوال :

حق حبس تا چه زمانی ادامه دارد؟

این حق تا زمانی که زن به  اختیار و میل خود حاضر به انجام وظایف زناشویی نشود باقی است واگر به رضایت خود حاضر به  انجام وظایف زناشویی شد این حق از بین میرود.

( نکته مهم در رضایت زن است واگر رابطه زناشویی بدون رضایت او صورت پذیرد این حق همچنان باقی است). نکته مهم دیگر این است که در حال حاضر غالب افراد توان پرداخت یکجای مهریه را ندارند و دادگاه برای آنها مهریه را تقسیط می کند. باید بدانیم که تا زمانی که آخرین قسط مهریه پرداخت نشده این حق همچنان باقی است تا هر زمان که ادامه یابد.

سوال :

حق حبس زوجه چیست؟

این حق به معنای مصطلح حبس یعنی حق زندان کردن نیست. بلکه حبس دراین جا یک معنای تخصصی درفقه اسلامی است که چیزی معادل حق امتناع معنی می دهد. بدین معنی که زن حق دارد تا تمام مهر به اوتسلیم نشده از انجام وظایف همسری امتناع کند. درعرف فعلی زن به خانه شوهر نمی رود تا مهر خود را بگیرد.

سوال :

نفقه به چه چیزی می گویند؟

در زندگی مشترک هزینه های متعارف زن از قبیل تهیه مسکن مناسب با شان او وهمچنین خوراک و پوشاک و سایر امور ضروری او به عهده شوهر است واگر مرد از انجام آنها سر باز زند به همسر خود بدهی پیدا میکند و زن میتواند این هزینه ها را هر وقت بخواهد از او مطالبه کند و دادگاه شوهر را محکوم به پرداخت نفقه در حق همسر خود خواهد کرد.

سوال :

طلاق مبارات چه نوع طلاقی محسوب میشه؟

طلاق مبارات بسیار شبیه طلاق خلع است با این تفاوت که در این طلاق کراهت یا عدم علاقه از هر دو طرف است. یعنی مرد هم علاقه ای به زن خود ندارد. در این مورد هم اگر زن قصد طلاق داشته باشد باید از مهر خود بگذرد یا کمتر از مَهر به شوهر بدهد و طلاق بگیرد. تفاوت آن با طلاق خلع در این است که دراین طلاق مالی که زن میدهد نباید بیشتر از مهر باشد.

سوال :

طلاق خُلعی چه طلاقی محسوب میشه؟ 
 

طلاق خلع به طلاقی گفته می شود که زن به دلیل عدم علاقه به شوهر یا به تعبیرقانون گذار به واسطه کراهتی که از او دارد درخواست طلاق می کند . اما چون در فقه اسلامی اختیار طلاق با مرد است زن درچنین مواردی باید مالی به مرد بدهد و رضایت او را جلب کند اعم از اینکه از مهر خود بگذرد یا حتی بیشتر از مهر به او بدهد. البته لازم به توضیح است  این موضوع شامل مواردی که مرد صلاحیت لازم برای زندگی مشترک را ندارد ( از قبیل اعتیاد به مواد مخدر ویا حبس بیش از 5 سال و...) نمی شود. درچنین مواردی درصورت اثبات دادگاه مبادرت به صدور حکم طلاق می کند و زن هم می تواند علاوه بر مهر سایر حقوق خود را از شوهر مطالبه کند. 
 

سوال :

شرايط طلاق توافقي در شهر اراک سال 98 چگونه است ؟ 
 

د رحال حاضر(سال 98) اولين اقدام جهت  طلاق توافقي ،ثبت نام در سيستم جامع تصميم متعلق به سازمان بهزيستي ميباشد که در آن جا به زوجين وقت مشاوره اعطا مي شود و پس از چهارمرحله مشاوره با فاصله 15 روز وگزارش سازمان بهزيستي ومراکز مشاوره به دادگاه مبني بر عدم توافق نهايتا دادگاه مبادرت به صدور راي مي نمايد. پس خوب است توجه داشته باشيم که حضور زوجين در مراحل مشاوره الزامي است و بدون ارائه مشاوره نيز امکان اخذ راي طلاق توافقي وجود ندارد.نکته ديگر اينکه دراين مراحل نيازي به حضور وکيل نيست و حتي به وکيل اجازه حضور در اين مرحله داده نمي شود ولي پس از ارائه گزارش به دادگاه  زوجين ميتوانند با انتخاب وکيل وبدون  حضور در دادگاه نسبت به اخذ راي  اقدام نمايند . پس لازم است بدانيم حداقل 45 روز بايد براي مشاوره صبر کنيم و زودتر ازاين زمان به هيچ وجه امکان صدور راي طلاق توافقي وجود ندارد . البته پس از آن ودر دادگاه اصولا زمان زيادي  براي صدور راي لازم نيست. 
 

سوال :

مدتی است با پسری آشنا شده ام واحساس میکنم از هر نظر برای زندگی مناسب است وهیچ مشکل اخلاقی و … هم ندارد ولی متاسفانه پدرم بدون دلیل با این ازدواج مخالف است چه کار میتوانم بکنم؟ 
 

مطابق ماده ۱۰۴۳ قانون مدنی ازدواج دختر باکره الزاماً باید با رضایت پدر یا جد پدری او واقع شود ولی در همان ماده توضیح داده شده چنانچه پدر بدون علت موجه ازدادن رضایت مضایقه کند دختر میتواند  مشخصات همسر آینده خود را به دادگاه بدهد و پس از اخذ اجازه از دادگاه وبا مراجعه به دفتر خانه با ایشان ازدواج کند. 
 

سوال :

همسرم خانه را ترک کرده وبه خانه پدرش رفته است و اخیرا از طریق اظهارنامه اعلام کرده که مهریه اش را می خواهد . الان چه کار می توانم بکنم؟ 
 

در صورتی که از طریق صلح وسازش نتیجه ای حاصل نشده شما هم می توانید از طریق دادخواست الزام به تمکین او را بخواهید . اما خوب است توجه داشته باشید که با این داداخواست نمیتوانیدهمسر خود را وادار کنید که علی رغم میل خود به  خانه شما باز گردد بلکه تنها فایده آن این است که درصورتی که  اثبات شود بدون هیچ دلیل قانع کننده ای خانه وزندگی را ترک کرده شما هم در مقابل تکلیفی به پرداخت نفقه او ندارید اما مهریه ایشان در هر حال قابل مطالبه است. 
 

سوال :

مستثنیات دِین چیست؟

پس از صدورحکم توسط دادگاه وقطعیت آن اگر موضوع رای مربوط به دِین ( بدهی مالی) باشد کسی که رای دادگاه به زیان اوست باید مفاد رای دادگاه را اجرا کند یعنی بدهی خود را بپردازد. چنانچه محکومٌ علیه ( کسی که رای به زیان او صادر شده) به اراده خود رای دادگاه را اجرا نکند با درخواست محکومٌ له ( کسی که رای به نفع اوست) وتوسط اجرای احکام دادگستری این رای اجرا خواهد شد و دراین مرحله طلبکار میتواند اموال بدهکار را به دادگاه معرفی کند. اما از آنجا که بعضی از اموال از جمله پوشاک ومسکن و…جزو نیاز های اولیه زندگی هر شخص محسوب میشود قانون این اموال را “مستثنیات دین ” نامیده است.  یعنی در مقام اجرای حکم نمیتوان آنها را بازداشت و توقیف نمود مگر اینکه مسکن شخص یا آنچه مستثنیات دین به حساب می آید  بیشتر از متعارف باشد که دراین صورت مازاد بر متعارف فروخته شده وبابت بدهی او محاسبه خواهد شد.