دعوای مالکیت و تصرف

توضیحی کوتاه:

این نوشته به مرور زمان کامل تر خواهد شد. تغییر قانون، صدور نظریات مشورتی و آرای وحدت رویه و … می توانند در آینده مکمّل و متمّم این نوشته باشند.

 

دسته بندی دعاوی به مالکیت و تصرف یک دسته بندی فرعی از دعاوی غیر منقول است. در حقیقت در دعاوی منقول، اگر چه از حیث نظری، تمایز بین مالکیت و تصرف امکان پذیر است، اما در واقع با توجه به ماده ۱۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی، می توان گفت که تنها در اموال غیر منقول، دعاوی تصرف، از دعوای مالکیت تفکیک می شود.  به عبارت دیگر، دعاوی تصرف در مورد اموال منقول، مصداق نداشته و مدعی حق تنها می تواند دعوای مالکیت اقامه نماید.

 

البته ماده ۱ قانون اصلاح قانون جلوگیری از تصرف عدوانی، مصوب اسفند ماه ۱۳۵۲ به گونه ای تنظیم شده که در بادی امر تفکیک بین دعاوی مالکیت و تصرف در اموال  منقول از آن برداشت می شود. در حقیقت این ماده مامورین انتظامی را مکلف نموده که از تصرف عدوانی و مزاحمت، نسبت به اموال منقول که در تصرف اشخاص است، به درخواست آنها جلو گیری نمایند. اما باید توجه داشت که مامورین انتظامی در صورتی در این خصوص اقدام می نمایند که چنین اقداماتی به صورت مشهود بوده و حتی متحقّق نشده باشد و این معنا به خوبی از متن ماده که مقرر می دارد: 

« …برای خارج کردن مال منقول ازتصرف متصرف …اقدام …کند»

 به روشنی استفاده می گردد و بنابراین به نظر ما در صورتی که شخصی مدعی باشد که مال منقول تحت تصرف وی توسط دیگری از تصرف او خارج شده نمی تواند از این ماده و هیچ یک از مواد مربوط به تصرف عدوانی استفاده نموده و دعوای تصرف عدوانی اقامه نماید. بلکه چنان چه امر جنبه کیفری داشته باشد (سرقت، اخذ مال به عنف و…) با  طرح شکایت کیفری و درغیر این صورت از راه طرح دعوای مالکیت و مطالبه مال اقدام نماید. پس همان طور که گفته شد تفکیک دعاوی به مالکیت و تصرف منحصر به اموال غیر منقول است.

دکتر شمس/جلد نخست/ شماره ۶۰۲

رزرو وقت مشاوره ۰۹۰۵۵۸۷۵۵۹۰

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید