در این مطلب در مورد طلاق به دلیل ضرب وشتم صحبت میکنم
طلاق به دلیل ضرب وشتم

 

توضیحی کوتاه:

این نوشته به مرور زمان کامل تر خواهد شد. تغییر قانون، صدور نظریات مشورتی و آرای وحدت رویه و … می توانند در آینده مکمّل و متمّم این نوشته باشند.

در این مقاله تلاش می کنم یکی از علل اصلی طلاق در کشور، یعنی ضرب وشتم عمدی همسر را بررسی کنم.

شاید ضرب و شتم همسر یکی از علل اصلی طلاق در جامعه ایرانی محسوب شود و بسیاری از دادخواست های طلاق در کشور به همین دلیل ثبت می شوند.

البته بدیهی است وقتی از ضرب و شتم همسر صحبت می کنیم، منظورمان ضرب شتمِ زن توسط شوهر او است، هر چند در موارد نادری صاحب این قلم، با پرونده هایی مواجه شده است که مرد به دلیل سوء رفتار زن، و ضرب و شتم مستمر توسط او، دادخواست طلاق داده است.

اما با توجه به این که در قانون ایران و فقه اسلامی اصولاً طلاق از اختیارات مرد محسوب می شود، این موضوع از پیچیدگی خاصی برخوردار نیست. به عبارتی مرد اگر مورد سوء رفتار و ضرب و شتم زن خود قرار گیرد، او را طلاق می دهد و ماجرا به همین سادگی پایان می یابد.

اما واقعیت این است که با توجه به این که جامعه ایرانی نسبتاً جامعه ای مرد سالار محسوب می شود و گویا فرهنگ و سنت هم به انحاء مختلف، برای مردان اختیارات بیشتری نسبت به زنان قائل شده اند و حتی در پاره ای از متون دینی هم ظاهراً کتک زدن زنان تحت شرایطی مجاز دانسته شده است و علل و عوامل بی شمار دیگری که در حد حوصله این مقاله نیست، باعث شده است که ضرب و شتم زنان توسط شوهرانشان، متاسفانه یک موضوع شایع و رایج باشد و روزانه تعداد بسیاری دادخواست به این دلیل که زن توسط شوهر مورد ضرب و شتم قرار گرفته در دادگاه های ایران تحت رسیدگی قرار می گیرد.

با توجه به مطالب پیش گفته، چون در قانون ایران اصولا زن، اختیار طلاق ندارد و این اختیار متعلق به مرد است، برای جلوگیری از ظلم و تعدّی به زنان و ایجاد تعادل در روابط زناشویی، در عقد نامه های چاپی شروط متعددی ذکر شده است که تحت شرایطی به زن حق می دهد که به دادگاه مراجعه کند و تقاضای صدور حکم طلاق نماید.

به عنوان نمونه یکی از این شروطی که باعث می شود زن به واسطه آن درخواست طلاق کند شرط دوم مندرج در عقد نامه های چاپی است:

«سوء رفتار و یا سوء معاشرت زوج، به حدّی که ادامه زندگی را برای زوجه غیر قابل تحمل نماید»

علاوه بر شروط ضمن عقد ازدواج،  قانون مدنی ایران نیز صریحا به مسئله ضرب و شتم زوجه پرداخته است و در ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی پاره ای از شرایطی که باعث می شود زن به دلیل وقوع آنها تقاضای طلاق کند ذکر کرده است. از جمله در بند  ۴ تبصره ماده مزبور به مسئله ضرب و شتم همسر پرداخته است.

ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی:

«در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد، وی می‌تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند. چنان چه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود، دادگاه می‌تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می‌شود

 

تبصره: عسر و حرج موضوع این ماده عبارت است از به وجود آمدن وضعیتی که ادامه‌ی زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد و موارد ذیل در صورت احراز توسط دادگاه صالح از مصادیق عسر و حرج محسوب می‌گردد:

  1. ترک زندگی خانوادگی توسط زوج حداقل به مدت شش ماه متوالی و یا نه ماه متناوب در مدت یک سال بدون عذر موجه.
  2. اعتیاد زوج به یکی از انواع مواد مخدر و یا ابتلا وی به مشروبات الکلی که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و امتناع یا عدم امکان الزام وی به ترک آن در مدتی که به تشخیص پزشک برای ترک اعتیاد لازم بوده است.
  3. محکومیت قطعی زوج به حبس پنج سال یا بیشتر.
  1. ضرب و شتم یا هرگونه سوء رفتار مستمر زوج که عرفاً با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد.
  1. ابتلای زوج به بیماری‌های صعب‌العلاج روانی یا ساری یا هر عارضه‌ی صعب‌العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل نماید.

موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که دادگاه در سایر مواردی که عسر و حرج زن در دادگاه احراز شود، حکم طلاق صادر نماید

بر اساس آنچه گفته شده به نظر می رسد اگر زن، توسط شوهر خود مورد ضرب و شتم قرار گیرد، می تواند با استناد به مواد فوق تقاضای طلاق نماید.

اما چند سوال مهم در این رابطه وجود دارد که پاسخ به آنها، بسیاری از ابهامات را در این رابطه مرتفَع می کند.

آیا زن به خاطر ضرب و شتم بار اول، می تواند حق طلاق بگیرد؟

به نظر می رسد پاسخ به سوال فوق در متن قانون آمده است. به این صورت که بر اساس تصریح قانون مدنی، ضرب و شتم باید به صورت مستمر باشد و این استمرار، موجب عُسر و حرج برای زن شود. بنابراین نمی توان یک بار ضرب و شتم را دلیلی بر مراجعه به دادگاه و درخواست طلاق دانست. البته این موضوع مانع از این نیست که زن بدون درخواست طلاق و صرفا به منظور اثبات ضرب و شتم و تقاضای مجازات مرد، به دادسرا مراجعه نماید و از او بابت ضرب و جرح شکایت کیفری کند. بدیهی است اگر این موضوع تکرار شود زن بر اساس رای دادگاه کیفری، می تواند به دادگاه خانواده مراجعه کند و تقاضای طلاق نماید.

آیا گواهی پزشکی برای ضرب و شتم لازم است؟

همانطور که در موضوع بالا مطرح شد زن اگر توسط شوهر مورد ضرب و شتم قرار گیرد می تواند به دادسرا مراجعه کند و از شوهر خود تحت عنوان ضرب و جرح عمدی شکایت کند. اما اصولا چون آثار ضرب و جرح بعد از مدت کوتاهی، از بین می رود، بهترین کار این است که بلافاصله به پزشکی قانونی مراجعه کنیم.

آیا گواهی پزشکی برای ضرب و شتم لازم است؟
طلاق به دلیل ضرب وشتم

 

(این نکته را هم فراموش نکنید که قبل از مراجعه به پزشکی قانونی باید به کلانتری یا دفتر خدمات قضایی مراجعه کنید و پس از ثبت شکایت، به پزشکی قانون مراجعه نمایید. چرا که اصولا پزشکی قانونی بدون معرفی از طرف مقامات رسمی اقدامی انجام نمی دهد.)

اما باید دانست گواهی پزشکی قانونی تنها یکی از دلایل اثبات وقوع جرم است و چه بسا با وجود گواهی پزشکی قانونی هم نتوانیم موضوع مجرمانه را اثبات کنیم. پس ضروری است بعد از گرفتن گواهی پزشکی قانونی شکایت خود را تا آخرین مرحله، یعنی محکومیت طرف مقابل (شوهر) تعقیب کنیم. در غیر این صورت به صرف داشتن گواهی پزشکی قانونی نمی توانیم ضرب و شتم او را اثبات کنیم.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید