دعاوی تصرف

توضیحی کوتاه:

این نوشته به مرور زمان کامل تر خواهد شد. تغییر قانون، صدور نظریات مشورتی و آرای وحدت رویه و … می توانند در آینده مکمّل و متمّم این نوشته باشند.

دعوا در صورتی از دعاوی تصرف شمرده می شود که موضوع حقِّ منشاء آن، تصرفات قبلی خواهان، یعنی در اختیار داشتن عملی مال یا حقِّ مورد نظر باشد. بنابراین در دعاوی تصرف، ادعای ذی حقی خواهان مبتنی بر استفاده عملی و یا در اختیار داشتن شیء یا حق مورد نظر می باشد و در این مقام وجود یا عدم حق قانونی ماهوی خواهان در این استفاده مورد توجه قرار نمی گیرد.

در حقیقت قانونگذار از جمله به متصرف قبلی مالِ غیر منقول که ملک، عدواناً از تصرف وی خارج شده، حق داده است که بدون نیاز به  ارائه دلایل مالکیت، به صِرف اثبات تصرف قبلی خود، تحت شرایطی از دادگاه، حکم به رفع تصرف متصرف فعلی را بگیرد؛ حتی اگر متصرف فعلی مدعی مالکیت باشد و دلایلی نیز ارائه نماید.

با توجه به مقررات مربوط، بنابراین اشخاص از خارج نمودن املاک از تصرفِ متصرفین، ممنوع می باشند و قانون گذار از تصرف و متصرف در برابر تصرفِ عدوانی حمایت نموده، حتی اگر متصرف عدوانی، مالک ملک باشد.

قانونگذار به ترتیبی که  خواهد آمد، به کمک دعاوی مخصوص، حمایت از متصرف را تدارک دیده است. هدف از این امر پیش از هر چیزحمایت از مالک واقعی است، حتی اگر از این امتیاز، غاصب نیز استثنائا بهره مند شود. درحقیقت ظاهر، غالبا دلالت بر واقع دارد و بنابراین متصرف، غالبا مالک یا امین اوست. از سوی دیگر اخلال در تصرف همواره توام با عملیات و اقداماتی است که آرامش و نظم عمومی را کم وبیش مختل می نماید و بنابراین امتیازی که به خواهان دعوا داده شده از نیت خصمانه قانونگذار علیه فاعل اخلال نیز ناشی می شود.

در قانون آیین دادرسی مدنی نیز سه نوع دعوای تصرف پیش بینی شده است.

  1. دعوای تصرف عدوانی
  2. دعوای مزاحمت
  3. دعوای ممانعت از حق

بر سه دعوای مزبور قواعد مشترکی نیز حاکم است که باید به آن پرداخته شود.

دکتر شمس/ جلد نخست/ شماره۶۰۷

رزرو وقت مشاوره ۰۹۰۵۵۸۷۵۵۹۰

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید